स्वनिगः (काठमाडौं उपत्यका)को भौगर्भिक इतिहास
- सुवेग बिजुक्छेँ* चारैतिर पहाडले घेरिएको उर्वर खेतीयोग्य स्वनिगः ( काठमाडौं उपत्यका ) मा परापुर्वकाल देखिनै मानव बस्ती रहिआएको हामी इतिहासमा पढ्न पाउँछौँ । मनग्गे उब्जनी हुने मलिलो माटोका कारण भएको कृषिको विकासले मानव सभ्यताका विभिन्न कालखण्डमा स्वनिगः समृद्ध रहँदै आएको हो । त्यो उर्वर र मलिलो माटोको इतिहास बुझ्न भने मानव उत्पत्ति भन्दा पनि निकै पुरानो समयमा फर्किनु पर्ने हुन्छ । निकै समय अगाडि आजको स्वनिगः भएको स्थानमा एक विशाल ताल रहेको र त्यही तालको पिँधमा समयक्रम सङ्गै थुप्रिएका बालुवा , माटो नै ताल सुकेपछि उर्वर फाँटमा परिणत भएको तथ्य हामीमध्ये धेरैले सुनेका / पढेका छौँ । आजको स्वनिगः कुनै बेला विशाल र आकर्षक ताल रहेको कुरा हाम्रा धार्मिक मिथकहरूमा पनि पाइन्छ र यहाँ भएका भौगर्भिक अध्ययनहरूले पनि यही कुराको वैज्ञानिक पुष्टि गर्दछ । स्वीस् भूगर्भविद् तथा नेपालविद् टोनी हागनले सन् १९६९ मा आफ्नो ‘ नेपालको भौगर्भिक सर्वेक्षण प्रतिवेदन ’ मा पनि यो कुरा...

Comments