silver lining

तिमीले भनेका चिज, हरेक दिएँ झैं लाग्छ, हामी‌‌ बीचको‌ हलाहल, सबै पिएँ झैं लाग्छ। मान्छे हुँ पीडा हुन्छ, मन भित्रै दुखिरहन्छ, मेरो चोट बिर्सी तिम्रो, घाउ सिएँ झैं लाग्छ। दुःख सबै मलाई देऊ बरु, सुख बाँडौं भन्थ्यौ, सुख कुन्नि पाएँ र खै, दु:ख चैं लिएँ झै लाग्छ। तिम्रै खुसी‌‌ सपना तिम्रै,‌ चाहना मेरा चै  दबाएर, आफ्नो ठानी मैले जीवन, तिम्रो जिएँ झै‌ लाग्छ। दुई थियौँ, एक भयौँ तर, 'तिमी' मात्रै भयौँ, भेट्नु अघि तिमीलाई म, 'आफैँ' थिएँ झैं लाग्छ।

- सुवेग बिजुक्छेँ*  चारैतिर पहाडले घेरिएको उर्वर खेतीयोग्य स्वनिगः ( काठमाडौं उपत्यका ) मा परापुर्वकाल देखिनै मानव बस्ती रहिआएको हामी इतिहासमा पढ्न पाउँछौँ । मनग्गे उब्जनी हुने मलिलो माटोका कारण भएको कृषिको विकासले मानव सभ्यताका विभिन्न कालखण्डमा स्वनिगः समृद्ध रहँदै आएको हो । त्यो उर्वर र मलिलो माटोको इतिहास बुझ्न भने मानव उत्पत्ति भन्दा पनि निकै पुरानो समयमा फर्किनु पर्ने हुन्छ । निकै समय अगाडि आजको स्वनिगः भएको स्थानमा एक विशाल ताल रहेको र त्यही तालको पिँधमा समयक्रम सङ्गै थुप्रिएका बालुवा , माटो नै ताल सुकेपछि उर्वर फाँटमा परिणत भएको तथ्य हामीमध्ये धेरैले सुनेका / पढेका छौँ । आजको स्वनिगः कुनै बेला विशाल र आकर्षक ताल रहेको कुरा हाम्रा धार्मिक मिथकहरूमा पनि पाइन्छ र यहाँ भएका भौगर्भिक अध्ययनहरूले पनि यही कुराको वैज्ञानिक पुष्टि गर्दछ । स्वीस् भूगर्भविद् तथा नेपालविद् टोनी हागनले सन् १९६९ मा आफ्नो ‘ नेपालको भौगर्भिक सर्वेक्षण प्रतिवेदन ’ मा पनि यो कुरा...